معرفی آثار عرفانی

1 ـ رسالة لقاء الله
اين رساله بسيار عزيز كه قرة العين و محبوب سلاك راه دوست و عشاق كوى يار است , در يكى از مسايل مهم و دقيق عرفانى يعنى[ لقاء الله] بحث مى كند .
حضرت استاد حفظه الله تعالى در اوايل رساله مقصد اصلى حركت و سير تكاملى انسان را لقاء الله معرفى مى كند و از غفلتى كه جمع كثيرى از مردم را در خود غرق كرده و آنان را از هدف باز داشته است مى نالد و بر آنها مشفقانه نهيب مى زند كه حرمان از حرم عشق و محبت تا كى و تا كجا رواست ؟ چرا به نواحى قدس و رياض انس سير و سفرى نداريم ؟ آيا گمان برده ايد كه بيهوده آفريده شده و مانند چهار پايان بايد يكسره به فكر خوردن و لذت بردن باشيم و از لقاء خداوند غافل بمانيم ؟ حاشاكم وكلا از اين گونه گمانها .
استاد حسن زاده , بعد از تقديم مطالبى از قبيل آنچه ذكر شد , آياتى از كلام الله مجيد را در باره لقاء الله كه جمعا به 28 مورد بالغ است , نقل مى كند . آنگاه به تفسير و تبيين آنها مى پردازد . معظم له ابتدا نظر عده اى از مفسرين را كه لقاء الله را به لقاء ثواب و عقاب خداوند تفسير نموده اند مطرح و آن را مورد انتقاد قرار مى دهد و خاطر نشان مى سازد ما در تفسير لقاء الله نيازى به تقدير ثواب و عقاب و امثال ذلك نداريم بلكه لقاء الله ملاقات خود خدا جل على است , نه ملاقات ثواب و عقاب وى البته و صد البته اين نكته بر انسان عاقل زبان فهم پوشيده نيست كه مراد به ملاقات خداوند رؤيت او با همين حاتسه بصر نمى باشد , چرا كه لا يدركه الابصار و هو يدرك الابصار و هو اللطيف الخبير , بلكه مراد به آن همان گونه كه در لسان رويات به وفور ديده مى شود , رؤيت قلبى و كشف حضورى و شهودى حق است كه براى عبد به مقدار تقرب وى به حق تعالى حاصل مى گردد . اينكه گفته مى شود (( به مقدار تقرب وى به حق تعالى )) براى آن است كه شهود حق تعالى بالكنهه و الحقيقة و كما هو حقه , براى احدى ميسور نيست كه لا يحيطون به علما و عنت الوجوه للحى القيوم , و به قول حافظ : عنقا شكار كس نشود دام باز چين
كانجا هميشه باد بدست است دام را
پس اگر براى كسى مشاهده و شهودى هست , به مقدار سعه وجودى و تقرب وى به حق است , نه مطلقا كه ما عرفناك حق معرفتك .
استاد دام ظله در مراحل بعدى رساله شواهدى را چه به نظم چه به نثر در باره مطالب مذكور , از اساطين حكمت و عرفان نقل مى كند و نكاتى را پيرامون آنها بيان مى دارد .
يكى از مطالب مهمى كه به مناسبت لقاء الله تبارك و تعالى در اين رساله به تفصيل مورد بررسى قرار گرفته است , مسئله وحدت وجود است . استاد حسن زاده دام بقائه چهار معنى را از وحدت وجود ارائه , آنگاه به تاييد يا تزييف آنها مى پردازد . و بعد از تعيين معناى مختار , آن را با ارائه و نقل مطالبى از كبار فن عرفان مشروحا بيان مى كند كه براى مزيد اطلاع بايد به اصل رساله رجوع شود .
يكى ديگر از مباحث مهم اين رساله كيفيت توفيق بين تنزيه حق تعالى از وحدة عددية و فرموده امام سجاد عليه السلام (( لك يا الهى وحدانية العدد )) است كه استاد در اين باره با نقل روايات و بررسى و تحقيق اقوال بالاخرة
چنين ابراز نظر مى كند :
[ ( همان گونه كه وحدة بدون آنكه خود عدد باشد , مبدأ اعداد است و به تكرر آن , مراتب عدديه تحقق مى يابد , وحدة حقه حقيقية نيز بدون آنكه از ديگر حقائق رنگى بخود بگيرد مبدأ آنهاست و به تكرر تجليات او ديگر حقائق متحقق مى گردند , و گويا آنچه كه در زبور آل محمد است يعنى (( لك يا الهى وحدانية العدد )) به دين سر اشاره دارد .
البته لازم به ذكر است كه استاد قبل از خاتمه رساله به جهت تناسب بحث به حقايقى از سوره توحيد اشارت نموده و در اين امر از روايات صادره از اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام و نيز از افادات عارف متأله ميرزا محمد رضا قمشه اى و افادات آخوند ملا صدرا كمك مى گيرد , و در نهايت , خاتمه را به بيان دو امر اختصاص مى دهد :
1 - نقل تعدادى اذكار و ادعيه كه از حزنه علم الهى و اصلان به لقاء الله مأثور است
2 - بيان آدابى كه طالبان لقاء الله و فائزان به آن بايد به دانها متصف باشند .
گفتنى است تأليف اين رساله در تاريخ شانزدهم ربيع المولود سال 1389 هجرى قمرى پايان پذيرفت , و به مناسبت روى آوردن بحث , در اواخر جلد نوزدهم منهاج البراعة فى شرح البلاغة درج و براى اولين بار بحليت طبع آراسته شد و بعد همراه با هفت رساله ديگر در مجموعه اى تحت عنوان (( هشت رساله عربى )) دو باره به طبع رسيد .

منبع این مطلب : انجمن زینت هفت آسمان ـ جهت بازدید از بخش آثار حضرت علامه کلیک فرمائید